|
شعر چلنگی
|
||
|
تورکجه مدرن دويغوسل وب صايفا |
چپهر
يازار: صادق چوبك
چئويرن: اویاق
خصي، لاري، رسمي، ايلان كلهلي، زيرهلي، پاخلا گولو، شيربريشلي، كاكيللي، كله قويروقلو تويوقلا خوروز و آليزلاميش بورنون چكن جوجهلري بير چپره دولدوروب خياباندا سويو دونموش آرخين قيراغينا قويموشدو. آرخين ايچينده چاي تيليفي، لاختالانميش قان، نار، لومو و پورتاغال قابيغي بيرده سارالميش خزل، باشقا زيبيللره قاريشيب دوْنموشدو.

گلمه دي
رضا براهني
چئويرن : لاله جوانشير
گونش گلسين دئيه چيرپينديم .
گلمه دي
ساريشين سلاچلاريني مرمر كمرينين سئحرينه تؤكموش
بيردلي نين آردينجا گئتديم
گونش گليسن دئيه
گلمه دي .
يئر آيه لري
شعر: فروغ فرخ زاد
چئويرن : گون تاي جوانشير
بركت ترك ائتدي يئر كوره سيني
گونش بوزا دؤندو
ياشيلليقلار سولدو ، باليقلار اؤلدو،
دنيزلر قورودو ، داغلار يئخيلدي،
تورپاق اؤلولري دفن اولمونماغا قبول ائتمهدي
گئجه ، رنگي قاچميش پنجره لرده
مشكوك بير شبح تك ، دايم طوغياندا ...
و يوللار سونونو قارانليقلاردا
بوراخيب ، نهايت تسليم اولدولار
غلبه ني ، عشقي كيمسه آنمادي
تكليك داخماسيندا دوغولدو بوشلوق
قانلاردان پيسجه بير قوخو قالخاراق
قادينلار دوغدوغو اوشاقلار بوتون
باشسيز اولدولار
بئشيكلر هاميسي اوتانديغيندان سويوق مزارلاردا ايتيب باتديلار
نه آجي ، دهشتلي ، قارا روزگار
احتياج ويجدانين گؤزونو كور ائتدي
احتياج ويجدانين گؤزونو . قودرتين ، مغلوب ائيله دي
پيغمبرلر آج ، لوت
پرورديگارين وعده گاهلاريندان قويوب قاچديلار
و ايتگين قوزولار
آرتيق چوبانين سسين صحرالاردا ائشيتمه ديلر
گوزوگونون اؤنونده سانكي تصويرلر ،
رنگلر ، حركتلر ، ترسلشديلر
آلچاق آداملارين ، فاحيشه لرين
اوزلرين موقددس ايشيق بورودو
آلكول باتاقليغي پيس قوخوسويلا
ساكيت ، حركت سيز ضياليلاري
كامينا چكدي
زرنگار كيتابلار قفسه لرده
سيچانلار هاميسين ديديب ، توكدولر
گونش اؤلموشدو...
صاباح اوشاقلارين ذهنينده آنجاق
بليرسيز ، قارانليق بير شئي اولموشدو
اوشاقلار آنلامسيز بو سؤزو يالنيز
مشق دفترلرينده قارا لكه لرله تصوير ائديردي
روحن اؤلموش ميللت ، گوناهسيز و مبحوت حيرت ايچينده
دياردان ديارا داشينيرديلار جنايته رغبت حيس سي اونلارين
اللري ايچينده دويونلنميشدي
اؤز دهشتلرينده باتميشدي اونلار
بعضن بير قيغيلجيم ، كيچيك قيغيلجيم
بو سس سيز ميللتي ترپتسه يدي ده
هدفسيز اولدوق دا ميللت هاميسي
بير بيرلرين ديديب پارچالاييردي ، بو ترپه نيشده
اونلار بير بيرينين باشلارين كسيب
آل قانين ايچينده
كؤرپه قيزلارلا بير يئرده ياتيردي يئكه كيشيلر
اؤز دهشتلرينده غرق اولموشدولار
گوناهكارليق حيسي كور روحلاريني
چولاق ائيله ميشدي ويجدانلاريني
اعدام گونلرينده دار ، دار آغاجيندا
بير محكوم گؤزلرين اوووب تؤكنده
اؤزلرينه داليب سفيل آداملار
شهوتناك بير حيسسيله
يورغون شكسته چوروك داملاري ائديردي ناله
بو كيچيك جانيلار ميدانلار آرا
دوروب حيران ـ حيران
باخيردي اونلار فوواره لره
بلكه ده ازيلميش گؤزلر ايچينده
قالميشدي ياري جان ، نفسسيز تلاش
كي او ايسته ييردي سون نفسينده
سولار نغمه سي تك مقددس ايمان
ايمان باغيشلانسين بئزگين جانلارا
بلكه ده ، بلكه ده آنجاق كي ،افسوس
گونش اؤلموشدو
و هئچ كس بيلميردي كي اوره كلردن
اوچان او پريشان ، سولغون گؤروچينين آدي عشق ايدي
آدي سئوگي ايدي
اي دوستاق فريادي !
سنين روحونداكي اومودسوزلوغون
بؤيوك عظمتي ايشيغا دوغرو
بير ايز چكهجك مي بو قارانليقلاردان ؟
اي دوستاق فريادي
اي سؤنن ، بوزلاشان سونونجو فرياد ...
اي شاعير
يازار:پوشكين
فارسيجادان چئويره ن : اویاق
اي شاعير كوتله لرين تعريفيندن اؤزونه گؤونمه ، آداملارين بؤيوتمه و آغيرلاما سسلري تئز ياتار . هئچ واخت آنلامازلار سؤزوايله دوشونجه سير كيمسه لرين گولمه لرينه قولاق وئرمه . هميشه چاليشقان ، سس سيز و داياناجاقلي اول .
سن سولطانسان ، گره ك شاهلار كيمي چوخ تك قالاسان اؤز يولونو قاباغينا توتوب آزاد طبعينين باشچيليق ائدن يولو ايله گئت . اوره كدن سئوديگين دوشونجه لريوين ميوه سين ، الي آچيقلا ايسته ينلره باغيشلا و بو باغيشلامادا هئچ كس دن عوض اومما .
اؤزونه امكليك ايسته مه ، سنين ايش ده يه ريوي اؤزوندن سونرا كيمسه وئره بيلمز سن اؤزون ـ اؤزوه قاضيسان بونا گؤره كي سنين اوچون كيمسه ، سنين كيمي چتين توتان ده ييل . اي چتين به يه نن هنرلي ، اؤز ايشيندن خوشون گلير ؟ اوره يين شنله نير ؟ اَيه ر بلنچيدير ، سنلن دوشمنچيليك ائيله ييب يامان سؤيله ينلردن قورخون اولماسين . قوي او آنلامازلار دوشونجه وين اودو ايله محرابي آلوولايان معبدين آستاناسينا توپورجك آتسينلار و اوشاقلار ساياق اؤز بوش بئيينسيزليكلري اوزره بو ايشيقلي اود جامينين آياقلارين تيترتسينلر .
اخوان ثالث ( م.امید )
گوروش آنی
گوروش واختی یاخینلاییب
یئنه ده من دلی یم ، سرخوشام
یئنه ده الیم ، اوره ییم اسیر
دئییه سن باشقا دونیادایام
*
ساقین ! چاشیب اوزومو کسمه ین سن اولگوج
ساقین ! ساچلاریمین صفاسین پوزمایان الیم
و اوزومون سویون تؤکمه یه سن اوره ک
_ ای ایچمه میشدن کئفلی _
گؤروش واختی یاخینلاییب .
چئویرن: اویاق
دانيشيق
دانيشيق آپاران : وحيد محمد نيا
فارسی متندن چئویرن : اویاق
آذربايجان مدنيتي بو باخين اون ايلده بوللو دييشيكليكلرين تانيقي اولوب و اؤنملي دؤنوشمه ده اؤلكه نين اديب و مدنيت خاديملري تمللي رول بوراخيبلار . خانيملارا مخصوص اولان ايلك رسمي اركسترين قورولوشو ، « ساري تئل » آدلي عاشيقلارا عايد ايلك رسمي موسيقي گروپون يارانماسي ، ملامحمد فضولي آدينا كوتلوي كيتاب ائوينين تملي ، فضولي آدلي ادبي درنه يين ايشه باشلاماسي ، اوشاقلارا مخصوص اولان « تولكو ناغيلي » آدلي ادبي توركو تيلويزيا نومايشنامه سينين تبريز و باشقا مركزلرده ياييلماسي و ... بوسبوتون سادالاديغيميز بو مدني ايشلره اؤلكه ميزين اديب ومدنيت خاديمي اولان اوره يي آلوولو صنعتكار « افشار » تخللوصلو رضا افشارپورون اولو چاباسي ايله سون قويولوب.
سورغو : بيليريك سيز آذربايجان يازيچي ، شاعير و صنعتكارلاري آراسيندا تانينميش بيرشخص سيز. رجاء ائديرم يئني آياق توتموش يايينيميزين گنج اوخوجولارينادا اؤزونوزو تانيتديراسيز !
جاواب : رضا افشارپورام « افشار» تخللوص ائدرم . 1342جي گونش ايل شهريورين ايلك گونو تبريزين ( چاي قيراغي ) محلله سينده دوينايا گؤز آچميشام . 6/5/1371 تامين اجتماعي سازمانيندا استخدام اولوب و ايندي 29 بهمن خسته خاناسينين راديولوژي بؤلومونده چاليشيرام
ـ اؤز مدني ، هنري چاليشمالاريزدان دانيشين !
ـ بير موددت تبريز ، اروميه و اردبيل راديو ، تلويزيا مركزلري و شبكه جهاني سحرده يازيچيليق ، آپاريجيچيليق ، موترجيمچيليك ، تئاتر و موسيقي گوروپلارينين باشجيليغي عونوانيلا چاليشمالاريم اولوب . 1370 جي گونش ايلي ايداره لر بسيجي نين ناحيه بير ستادي واسيطه سيله سپاه پاسدارانين آذربايجان ناحيه سينين فرهنگي ـ هنري بؤلومو ايله ايش امكداشليغيم اولوب . او ايلين مدني چاليشمالارينا عايد آدليم « گجيل قاپيسي » نومايشنامه سي هامان ايلين بسيج هفته سينده تبريز بيليم يوردونون وحدت تالاريندا صحنه يه چيخيب.
1371 جي گونش ايلي شرقي آذربايجانين كار وامور اجتماعي ايداره سيله امكداشليغا باشلاييب و ايشچيلرين فرهنگي ـ ورزشي توپلوم محللينده مدني ، هنري ايشلرينين باشچيليغين بوينوما گؤتورموشم . او زامان هاي ـ كوي يارالدان دردسرلي ملامحمد فضولي كتاب ائوي نين و اونون آرديجا فضولي ادبي درنه يينين تمل داشي قويولدو . اوچ يوز نفر آذربايجان ادب سئور و اوره يي آلوولو صنعتكارلارين گروپون يارالديب و باشچيليق ائتميشم .
بيرموددت شرقي آذربايجانين بهزيستي اداره سينين فرهنگي – هنري ايشلرينين مشورتچي سي اولوب آد آپارديغيم اداره نين آدي آلتيندا اؤلكه سئويسينده نئچه تئاتر و موسيقي تورنلرينده اورتاقليق ائتميشم .
ـ فضولي كتاب ائوينه داير آرتيق صوحبتيز اولا بيلر مي ؟
ـ 1371 جي ايلده هنرلي دوستوم جواد آقا درخشان اؤنريسي و مكتب داشلاريمين بيريسينين چاغيريشيله كي اؤزو ايشچلر باشگاهينين مودورو ايدي بو توپلوم محللينه يول تاپديم . اؤز آرالاريندا قرار قويموشدورلار « گجل قاپيسي» ن شرقي آذربايجانين چئشيدلي فابريكالاريندا تاماشايا قويسونلار، اويونچولارين توركو يازيني دوزگون اوخوماغا باجاريقلاري اولمادان مندن ايسته نيلدي بو ايشده اونلارا يارديم ائدم . ماسا دوره سينه چاتان يئرده ايديك كي بير بؤيوك بوش سالونون اولماسي ديققتيمي اؤزونه ساري چكدي .
توپلوم يئرينين او زامانكي يؤنتمه ني نه كتاب ائوي نين ياراتما اؤنري سين وئرديم . ايش اداره سنين باش مودورو ايله اوتوروم ترتيب وئريب و كتاب ائوي چئوره سينده دانيشيقلار آپارديق . اونلار سؤز وئرديلر ايه ر كتاب توپلامادا ايش اداره سين خرجه سالماييب و بو ايشي هنرو مدنيت خادملرايله الي آچيق خيرلر گؤرسه لر ايش اداره سيده سؤزو گئدن سالونو پولسوز سيزين اختياريزا قويار . بو اويغون گؤرمه نين آرديجا كتاب توپلاما باشلانيب و گؤزله نيلمز قارشيلاما ايله اوزبه اوز اولدو ائله كي ايكي آی اؤتمه ميش هديه اولونموش كتابلار سئل ساياق توپلوم محللينه آخيب و او يئرين اوتاقلاري كتاب آنبارينا چئوريلدي .
ياديمدادير حؤرمتلي اوستاديم دكتر يوسف معماري جنابلاري نئچه ده يرلي كتاب گؤندرميشديلر كي منيم اوردا اولماديغيمدان توپلوم محللينين امكداشلاريندان بيري اولان رحيم آقا محمودي او كتابلاري تحويل وئره نين اعتماديندان تعجبله نيب دئييردي : كتاب گتيرن اوشونمه دن اونلاري منه وئردي هئچ رسيد ده ايسته مه دي .
يئري وار بوردا شن روحلو تيمسار سپهبد سيدابراهيم مبين ( حؤرمتلي اوستاد و آلقيشلاييجيم دكتر مبين جنابلاري نين قارداشلاري ) ندان اؤز شخصي كتابلارين بركتلي عؤمرونون سونوندا فضولي كتاب ائوينه اتحاف ائتمه سينه گؤره خاطيرلايام .
كتاب ييغما ايشلري ييغجاملاشماميشدي كي آدي آپاريلان بوش سالون ، باشگاهين بوفه سينه چئوريلدي و منيم بوللو ديرنمه گيمين سونوجوندا استفاده سيز داخمايا اوخشار بير اوتاق كتاب ائوينين دفتري اوچون منه وئريلدي . او اوتاغين ايشه گلمز قيوير ـ زيورين بوشاتماسيله تميزله مه سي اؤزو اوزون بير بحث دير كي قالسين .
ـ كتاب ائوينين هاي ـ كوي و دردسرلريندن سؤز آچديز رجاء ائديرم بو خصوصدا آرتيق دانيشاسيز !
ـ كتاب ائوينين مسئله و چتينليكلرين و دوز دئسك دردلرين اوچ چئشيدلي بؤلومده آراشديرماق اولار :
1 – مالي سؤيكه نه جكسيز بوش ال ايله كتاب توپلاييب كتاب ائوين تجهيز ائله مك .
بو چتينليگي آرادان قالديرماق اوچون اوستانيميزين ان بؤيوك هنري گوروپون يارادديم كي ده يرلي اوستاديم دكتر مبين جنابلارينين اؤنه ري ( پيشنهاد ) ايله چئشيدلي مدني ـ هنري برنامه لرين گؤستريشي برابرينده پول يئرينه كتاب آليب و كتاب ائوينين اختيارينا بوراخديم .
2 ـ اوستانيميزين بير پارا اداره لرينين او زامانكي مسئوللارينين ، بيزيم مدني قورولوشوموزون به زيي اولان ملامحمد فضولي نين آد و اثرلريله تانيش سيزليغي .
اؤلكه ميزين او گرگين واختيندا كي يابانجيلارين مدني آخيني ايله اوز به اوز ايدي و اوستانيميزين بير پارا او زامانكي مدني مسئوللاريندان گؤزله نيليردي كسگين مدين ايشلرله او آمانسيز آخينين قارشين آلماغا گره كلي آدديملارآتسينلار تاسفلر اولسون بو خصوصدا بير تمللي و قارشي آلان ايش گؤرمه ديكلري قالسين قيراقدا ، اؤز بيليكلرينين آزليغي اؤزره داهي فضولي نين آد و اثرلرايله تانيش اولمادان بو حكيم و سؤز بئجردن شيعه انساني ده ير سيز و آلچاق بير شخص سانيرديلار . كي 1994 ميلادي ، 1373 گونش ايلي ، جهاني يونسكو سازماني طرفيندن او ايل فضولي ايلي آدلاندي و اونون آرديجا ، تبريز شهرداريسينين فرهنگي ، اجتماعي طرفيندن فضولي دوغومونون آلتي يوز اينجي ايلين 7/5/1373 ده شرقي آذربايجان و ايرانين عاليملر ، فاضيللر و آزاده فضولي تانييانلارينين ثمرلي حضورلاريلا تبريزين شهرداري سالونوندا بير طنطنه لي توره ن كئچيريليب ، فضولي اثرلري آراشديريليب و آدي عزيزلندي كي بو مراسيم بير پارا فضولي ايله آز تانيش اولان مسئوللارين بيزيم اوچون اولان هده ـ قورخو و سيخينتيلاريندان آزالدي .
3 – ايش اداره سينين مسئوللاري دَ ييشيلن زامانلار يئنی مسئولارا كتاب ائوي له هنري گروپون نئجه يارانماسيله چاليشمالارين آچيقالاييب تانيش ائتمك .
كتاب ائوينده ال ايشه قاتانلارلا منيم ياخامدان آسلانان چتينليك و بيزي آرتيق اينجيدن اساسلي موشكول ،ايش اداره سيله باشگاهين مودورولوك مسندينه سويكنن بعضي بيليكسيز دوستلار و گاهدان دا كينه لي بيلگينلرين طرفيندن سايمامازليق و حؤرمتسيزليك لر ايدي . مسئوللارين دَييشيلن زاماني منيم رسمي ايش يئريم اولان 29 بهمن خسته خاناسينين راديولوژي بؤلومونده ايش بوللوغو بير يؤندن ، بؤيوك چتينليگيم اولان جسمي و گل ـ گئت له ايلگيلي موشكولوم باشقا طرفدن اولا ـ اولا مجبور ايديم بوآقالاري آراييب اَل تاپاندان سونرا كتاب ائوي له هنري گوروپون نئجه يارانماسين اونلارا آچيقلايام كي ايشين باشلانيشيندا كارگرلر باشگاهينن دوشگون و دولاشيق دوروموندا گيزلنميش بئله چتينليك و دردسرلردن خبرسيزايديم .
ـ سيزي فضولي كتاب ائوينينن تمل داشي قويان و برنامه لرينين طراحي كيمي تانيييريق . سايديغيز چتينليكلري آرادان قالديرماغا هانسي فيكيرلري ائتميسيز ؟
ـ قرارا گلميشديم بوگون سيزين حضورونوز ايشقلانديران ائويمي كتاب ائوينين اختياريندا قويام بو خصوصدا مدني مسئوللارلا نئچه ياخين يولداشلاريم ايله دانيشيغيم اولدو . بو ايشي يئرينه قويماق حاليندا ايديم كي تصادف اوزره شرقي آذربايجانين فرهنگي شوراسينين عضوي و تيكمه داش شهرينين اسلامي شوراسينين نماينده سي دكتر حسين صيامي جنابلاريلا تانيش اولدوم . دئمك ائله بيل بو تانيشليقدان اؤنجه اونلار كتاب ائوي و بنده نين خصوصوندا استانين فرهنگي شوارسينين عضوي و كارگرلر ائوي تبريز قورولوشونون حورمتلي دبيري حاج كريم آقا صادقزاده ايله دانيشيب و فضولي كتاب ائوينين دولاشيق دورومون آرادان قالديرماق و جدي چاليشماغا يارديم ائديجي قوول آلميشلار كي بو گؤروش و حاجي آقا صادقزاده ايله سيم آرخاسيندا دانيشيغيميز سبب اولدو هله ليك چابالارينين يولون گؤزله يك .
ـ سيزين تبريز ايشچيلر ائوي قورولوشو ايله امكداشليغينيز اولوب مي ؟
ـ عادي چاليشمالاريمدان باشقا 1373و 1374 جي گونش ايللرينين ايشچيلر هفته سينه داير شنليك توره نلرينده آپارجي و مسئول مدير عنوانيندا امكداشليغيم اولوب. اوندان باشقا ايشچيلر ائوينين حؤرمتلي اجرايي ايشلر مسئولونون مكتوب چاغيريشي ايله كرمانشاه دا كئچيريلن ايشچيلر تئاتر جشنواره سينده اشتراك ائتميشم .
ـ اوخوجولاريمزا كارگرلرين فرهنگي ـ هنري ايشلرينين مسئوليتي سيزينله اولان زاماندان دانيشين !
ـ ايشچيلرباشگاهيندا اولان زامان چوخلو موناسيبتلرده چئشيدلي تئاتر و موسيقي گروپلار واسيطه سيله شهريميزين موختلف سالونلاريندا گؤسته ريشيميز اولوب و بو ايشلرين قيراغيندا نئچه تئاتر و موسيقي جشنواره سينده اورتاقليق ائتميشم . ائله هامان زامان نئچه راديو ـ تلويزيا مركزلرينه برنامه حاضيرله ييب و اجرا ائتميشم . اونلاردان اؤرنك ؛ تلويزيا نومايشي « تولكو ناغيلي » تبريزده ، نئچه قطعه موسيقي اروميه مركزينده ، تلويزيا نومايشي « سعادت سارايي » شبكه جهاني سحر ده و... آد آپارماق اولار .
ايشچيلر باشگاهيندا كي سالونون مندن باشقا ايشله ده ني يوخودور . منيم نظريمي يوخلامادان بير اويغونسوز و گؤبود حركتده تعمير ائتمك آديلا باشگاه و اداره كل مودورلري واسيطه سيله اورانين قاپيسي قاپالانيب و هنري ايشلردن باشي چيخمايان كيمسه لرين اويغون گؤرمه سيله يئني دن دوزه ليب و بير قابا توتولموش خاطيرلاما يازيلا كي ؛ بو سالون فلان كيمسه نين مودورلوك زاماني و بهمان كيمسه نين مسئوليتي آلتيندا يئني دن تعمير اولوندو ( و بورانين قاپيسي همه شه ليك صنعتكار و هنر هوسكارلارينين اوزونه باغلي اولاجاق ) عنوانيله او يئرين گيريشينده آسلاندي .
ـ سيزين مسئولييتيز آلتيندا اولان فضولي ادبي درنه يين اورتولو قاپالانماسيندان بيزه دانيشين !
ـ فضولي ادبي انجمن ، كيشيلي ، قادينلي حؤرمتلي شاعير و يازيچيلارين شورلو حضورو ايله هر هفته شنبه صاباحي باشگاهين توپلوم سالونوندا اجرا اولوناردي و بو يئر آدليم وگنج شاعيرلرين شعر اوخوما و فيكير چاخناشديرما محللينه چئوريلميشدير و هر هفته قاباقكي هفته دن داها آرتيق ، شهريميزين چئشيدلي قشريلريندن خصوصيله ايشچيلرين حضورو ايله قارشيلانيردي . درنه يين جلسه لري آرديجيل داواملانيردي كي 30/8/72 باشگاهين واخت مودورو مندن ايسته دي درنه يين گله جك مسئولييتين ايشچيلر اداره سينين كارمندي اولان « آقاي صديق » ه بوراخيم .منده بير سؤز دئمه دن مكتوب استعفامي وئريب و انجمن ين مسئولييتين بوينومدا اوستادليق حاققي اولان ـ آدي اوسته آپاريلان ـ قريحه لي شاعيره تاپشيرديم . باشگاهين مودورو 1/9/72 منيم استعفامين آلتيندا بايگاني دستورو وئريب و بئله ليكله بنده نين استعفانامه سيله بيرگه ادبي انجمن ده بايگاني اولوب قاپيسي قاپالاندي . ماراقليسي بوردادير كي آقاي صديق بو ماجرادان خبرسيز ايميش .
چوخلو شاعيرلر فضولي كتاب ائوي و ادبي انجمن باره ده شعر يازيبلار كي اؤرنك اوچون ايكيسيندن آد آپاريرام .
1/8/72 باجاريقلي شاعير و يازيچي «اوياق» يازميشديلار :
چاليشير منتسيز ســـارسيلماز افشار
گـونش تک آيـــدينــدير تميز نييتي
آرزو سو ظولمتيــــن باغريني يارماق
اونملي يــولــودور عـــومـــور زينتي
بير اوجاق يانديريــب ائللر گوجو ايله
دونياميز دوردوقــجا آلووولو اولسون
شاعيرلر ييـــغيشيب صفا پايلاسين
هميشه بو مکان نغمه ايله دولسون
اوچ ديلــين دانيلماز ماهير اوستادي
دوغـوردان بـو اولـو کتاب ائوينــه
نه گـوزل يــاراشــير فضوليآدي
يالقيز تخللوص ائدن ذووقلو شاعير حيدرآقا محمودزاده گونش ايلي 1372 جي ايل « انجمن ادبي فضولي » آدلي بير غزل يازيبلار كي نئچه بيت اوندان نقل ائديرم .
در دلـم شـوري فتـــاده از صفاي انـجمن
تا كه ديدم اين چنين حال و هواي انجمن
حرمت نام فضولي را فزون خواهد نمود
هــر كـه باشـد در حقيقت آشنـاي انجمن
..........
وقت ديدار عزيزان ميرسد هر هفته چون
مي تپـد در سينــه قلب من براي انجمن
جـان مــن بـــاشد فــداي غيـرت مردانــه
آنـکه شد بنــيانگذار و رهنمــاي انجمن
يالقيزا جز كـــوي دلبـر ره نمي پويد دلـم
روشني بخشد به چشمم توتياي انجمن
ده يرلي اوستاد حاج موسي آقا هريسي نژاد همه شه فضولي ادبي درنه ييندن ياخشيليقلا آد آپاريب و او آغير عيارلي انجمني آذربايجان ادبياتيندا قالارگي بويورارلار .
ـ ايشچيلر باشگاهينين مدني ـ هنري چابالاري سيزين مودورلوك زاماني يوكسك سئويه ده گئديردي و جؤرعتله دئمك اولار او باشگاه تيكيلندن بئله فايدالي چاليشما گؤرمه ميشدي . بئلنچي بير ايشلرده مودورلوك رولون نئجه گؤرورسوز ؟
ـ اوول ده گره كلي گؤرورم هنر و اونون انگين يونلريندن قيسا اولموشسادا نئچه كلمه حضورونوزا چاتديرام . اينسانين ايچ ايستكلريله درين دويغولاري هنر آدلي ان اينجه و يوموشاق وسيله ايله دئييلير كي اونون بوللو قول ـ بوتاغي وار . اؤرنك اوچون شعر ، موسيقي ، تئاتر ، هئيكل يونما ، سينما و ... آد آپارماق اولار و آمما سيزين سورغوزا جاواب ؛ باشگاهين واخت مسئولونون هنردن بوتون يؤنلو تانيشليغي ايله گوجلو دوزگون انگيزه سي ، مدني ـ هنري چاليشمالارا آرخا دورماقدا و يابانجيلارين آمانسيز مدني آخينلارينين قارشيندا ، زنگين و چيلخا مدنيتيميزين اودلو سلاحي ايله اوصوللو دايانماق گؤره وين دويماق بير طرفدن و منيم صنعتين چئشيدلي بوتاقلارينا تانيشليغيم آيري جهتدن و اوندان يوخاري استانيميزين هنر بوداتاقلارينين تانيشلاري ايله شورلو گنج صنعتكارلارين منه آرخايينليغي سبب اولدو آلچاق كؤنول ، آزاده و اديب صنعتكار يولداشلاريملا بو كيچيك خاديم اؤز گئجه ـ گوندوز چاليشمالاريله گون به گون باشگاهين چابالارين چوخالتسين و هنر سئور خيرخواه انسانلارين اوزاق ـ ياخيندان حمايه لري بيزي اؤز قوتسال يولوموزا داوام وئرمه يه ايناملي و سارسيلماز ائتسينلر . بونلار هاميسي منيم مدني ـ هنري مودورلوگومون گئنيشلنمه سينه ائتگيله ين اولموشدولار .
باشگاهين بعضي مودورلري هنري يالنيز اؤز پست و مقاملاريين آرتيرماغا نردووان بيليب و ائله اونا گوره گاهدان بيزه هاوار دوروردولار . آنجاق اودو اؤز قاباقلارينا چكمه فيكيرلريندن اؤرتوك گؤتورولنده ايكي اوزلولوك اوزره آرخا دورمالاريندان ال چكيرديلر كي اونلارين بو ايشلري هنر ميدانين پيسليكلرده بولاشمادان اوزاقلاشديردي .
مجتمعين فرهنگي ـ هنري مسئوللاري آراسيندا بير قاباريق اؤرنه يين تانيق اولدوم . كي مدنيت له آليشقانسيزليغي بير ياندا قالسين كينه اوزره اؤزون بيلمه مزليگه ووراراق بيزيمله بوللو عيناد ائديب و صنعتكارلارين سيل كيمي آخان چابالارينين قاباغين آلماغا جان آتدي و تاسفولر اولسون كيشي ليكدن اوزاق ضربه لرده ووردو . كي بو داش آتمالار مجتمعين اوره يي آلوولو هنرمندلرينين سارسيلماز داياناجاقلاري آراسيندا بوشلوق سالمادان يئني اثرلر ياراتمالارينا سبب اولدو . اؤرنك اوچون دونياسين دَييشديرميش شاعير و يازيچي دوستوم رحمتليك رضا غفاري جنابلارينين طنز مقاله لريندن آد آپارماق اولار .
حاق چاي کيمي دريايه آخيب يول تاپاجاقدير
داش آتماق ايلان کيمسه اونو چوندوره بيلمز
دونياده قارانليقلار اگــر جمع اولا بــا هــم
بير خيرداجا شمعين ايشيغين سوندوره بيلمز
ـ ايش اداره سيله باشگاهين بو گونكو مودورلرينه باخيشيز نه دير ؟
ـ ايش اداره سينين حؤرمتلي مودورگولون يالنيز ائشيتديگيم سؤزلردن تانيرام و ياخيندان تانيشليغيم يوخدور . او جنابلاري اوزاق ـ اوزاق دان ، علاقه لي ، جان يانديران و بوينونا آلديغي ايشلر اوچون تعهدلو اولماسين تانيرام . آنجاق باشگاهين ايندكي حؤرمتلي مودورو عزيز يولداشيم حيدر آقا چهره اي جنابلاريلا نئچه ايلدير ياخيندان تانيشام كي اونلار كئچميش ده كي مودرولوك زامانلاري باشگاهين فرهنگي ـ هنري چابالاريندان جان يانديريجي حيمايه ائدردي و منيمله باشقا هنرمندلرين او جنابلا رياسيز دوستولوغونا سبب اولموشدو . اومودوم وار ايندكي مودرولوكلرينه كئچميشه تاي هنر و مدنيته آرخا دورمادا اللريندن گله ني اسيرگه مه سينلر . و اولو تانرينين مرحمتلريندن يارديم آليب اختيارلاريندا اولان چئشيدلي ابزارلارلا مدنييتميزين داها چيچكله نمه سينه ائتگيله ين اولسونلار .
ـ بو دانيشيقدا سيزين صميمي حضورونوزدان تشكور ائديب بير داها ادبي انجمن ين ، هنري گروپلا ملامحمد فضولي كتابخاناناسينين يئني دن يولا سالماسيندا سيزه باشاريلار و بوللو نائليت ديله ييرم .
ـ منده اؤز نووبمده سيزدن و ده يرلي يايينيزين بوتون امكداشلاريندان تشكور ائديب اوخوجولاريزا نائليت آرزيلاييرام .
يازار : رابين درانات تاگور
فارسيجا متندن چئويره ن : اوياق
سورغو
اوشاق آنادان سوروشدو من هارادان گلميشم ؟ مني هاردان گتيرميسن ؟ آنا ياري گولر ، ياري آغلار اوشاغي باغرينا باسيب بئله دئدي : شيرين جانيم ، سن آرزو ديلك كيمي منيم كونلومده گيزلنميشدين . اوشاقليدا اويناياندا سني اويونچاقلاريمين ايچيندن آرايارديم . اونداكي هر سحر اورهك ايستهييمي پالچيقدان ياپارديم سني بنا ائديب يئنه ده بير ـ بيره وئرارديم . سن بيزيم ائل ـ تباريميزين مقدساتينين ضريحينده يئر سالميشدين و من اونلارا بويون اَيمكله سني عزيزلهييرديم .
منيم عشق و آرزيلاريمدا ، جانيمين و اورهييمين درينليگينده ، آتامين جان و حياتيندا سن ياشايارميشسان .
بيزيم ائليميزه حكم سورهن اؤلمز و اوُلو روحون اَتهيينده ايللر سني قورويوبلار . گنجليك چاغلاريمدا هر آن كونلومون تومورجوقلاري چيچك آچاردي سن گول عطري ساياق اونون يان ـ يووره سينده ياييلاردين . سنين بو طراوت و گؤزهلليگين او نوردوركي گنج چاغيمدا گونشين باش قووزاماسيندان اؤنجه سماني ايشيقلانديراراق غونچه كيمي منيم بند ـ بنديمده گوللنردي .
اي سمانين اورهگينين بندي ، اي سحر گونشينين ايشيقيلا بيرگه دوغولان ، سن ياشاييش چايينين داشقين سئلي كيميسن كي و دونيادان قاچيب و منيم قلبيمين ساحيلينين قيراغينا يئتيشميسن . اونداكي سنين اؤزونه گؤز تيكيرهم بو سير مني حيران ائدير . سنكي بو دونيانين هاميسينا عايد ايدين نئجه اولوب كي منيم اولموسان .
اونون قورخوسوندان كي اولمايا بير گون سني الدن وئرهم وار گوجومله باغريما باسيرام . گورنه بختهورم كي بوتون دونيانين ثروتي منيم بو ضعيف قوللاريمين جلهسينه دوشوب .
سون
شعر اوچون تاپشيريقلار
يازار: ( ازرا پاوند )
فارسي متنيدن چئويرن : اوياق
بو گون هر او زاد كي نظر صاحيبلرين يورور صاباح خالقي كدرلنديرجك . فيكرائيلهمهيين شاعيرليك صنعتي موسيقيدن آساندير يا ايليهبيلهسيز فن اهلين راضي ائدهسيز اوندان اؤنجه كي عروض صنعتين اويرنمكده آزي او قدر زحمت چكهسيز كي بير معمولي پيانو اؤيرتمني موسيقي اؤيرنمكده چكيبدير . هر نه قدر ايلييهبيلهسينيز اؤزونوزو صنعتكارلارين تاثيرينده قرار وئرين يا او اؤلچوده ادبيز اولسونكي اونلارين حاقين آيدينلادين يا ائله قيوراقكي گيزلهده بيلهسيز . قويمايين بو تاثير يالنيز بير يا ايكي شاعيرين يازيلارينداكي سئچيلميش گؤزل سؤزلر اولسون كي سيزي ماراقلانديرير.
فيكر ائيلهمهيين او سوز كي شعريده يازيلير يالنيز بونا گورهدير كي نثريده يازيلماقا اويغون دئييل . خيال تورهدن اولمايين بو ايشي قويون خوشا گليم فلسفي مقاله يازان يازيچيلارين عهدهسينه .
وصف ائيليين اولمايين خاطيرلايين بير رسام سيزدن ياخشي باجارقليدير بير منظرهني يارادسين و يئنهده گرهك اونون بيليگي سيزدن چوخ اولسون . او زامانكي شكسپير ( او گونش كي قومرال گئييمله اوفوقدن چيخار) سؤزون دانيشير ائله بير زاد ارائه وئرير كي رسام اونو گؤسترمگه قادير دئييل بو سؤزده بير شئي يوخدور كي اونا وصف دئييهك بو ارائه وئرمكدير .
بير گؤركملي دانشمند ايسته مز بير زاد تاپماميشدان اونو بير عاليم آديلا آلقيشلاييب يا مكافاتلانديرالار او ايشين اؤزوندن اؤنجه كشف اولان يول لارين اؤيرهنمهسينه باشلاييب و قاباقا گئدر و يالنيز بو نا گؤرهكي اؤزو اؤنملي آدامدير اوره يين خوش ائيله مز . اونون اينتيظاري يوخدور يولداشلاري اوولينجي كلاسينين اله گلميشلرين آلقيشلاسينلار . آنجاق باختي قاراليقدان شعرين اول صينيفينده اولانلار بير تانينميش ائوه ييغيشميلار اونلار هر يئره داغيليبلار و تعجب يئري وار نييه خالق شعريدن اعتيناسيز اؤتورلر.
اؤز اثرلريزي فعل لر كيمي آيري ـ آيري سينديرمايين . هئچ بير بيتي قويمايين اؤز قورتولوشوندا اؤلولر كيمي ساكيت قالسين ، سونرا زيققينماقلا يئني بير بيت باشلاياسيز . قويون هر بيتين قورتولوشو تازا بير بيتين دالغاسينا ال آتسين ، مگر اونداكي اؤزوز نسبتا اووزن دايانماق ايستهييرسيز .
سؤزون قيساسي هر واخت او شعريزيله ايشلهييرسيز كي موسيقيده ثابيت قرينه سي وار بير بسته كار كيمي ايش گؤرون ، موسيقيده او قواعدلر حوكم سورورلر كي سيزده اونلاردان آيري دهييلسيز . آيديندير نظميلي سؤز قوشماقلا گركمز لفظلرين شكلين يا طبيعي سسلرين و يا معنالارين آرادان آپاراسيز . ظن اتمهيين ايلك آدديمدا باجاراجاقسيز ائله بير گوجلو موزون تركيب تاپا بيله سيز بونلارين هاميسينا درين ايز سالا . اوزاق دگيل هر جوره يالانچي دايانمالارين كي ( بيت لرين سونوندان تورهنر و سؤزلرين اورتاسينداكي سكتهلردن اوز وئرر ) تورونا دوشه سيز . بير بسته كار ، اركسترينين سس گورلوغونا بئل باغلييا بيلر آمما سيز يوخ . شعريده هارموني اصطلاحين ياخشي ايشلتمهييبلر . اوجاليقلاري بير اولمايان سسلر كي بيرگه سسلرنرلر هارموني دئمكدير .
ان گؤزل شعريلرده بير نووع موسيقي واركي ائشيدهنين قولاغيندا قالارگي اولوب و آز ـ چوخ تمللي بير صنعت كيمي عمل ائيلر .
اگر چاليشيرسيز كي قافيه درين لذذت باغيشلاسين گرك بير آز غافلگيرلمه گوجو اولسون . گركمز هوسلي يا عجيب اولسون آنجاق شعريده بهره آپاراندا ياخشي ايشلتمهليييك . سيزين او پارچا شعريز كي اوخوجونون فيكير گؤزو اؤنونده پارلايار آيري ديله چئويرمكله هئچ زادي الدن وئرمز و او يئرلر كي قولاق اوچوندور يالنيز سيزين ديليزه اللري چاتانلارا نصيب اولار .
ياخشي نثرين سيزه قاداسي توخونماز چاليشين گؤزل نثر يازماقلا ياخشي انظباطي الده ائدهسيز . فايدالي ايشلردن بيريده ترجمه دير اگر يئنيدن يازاندا دويدوز كي اصلي گوج قايناماقدادير چئوريلميش شعرين معناسي دوناجاقدير . اگر تناسبلي بير ايش گورورسوز قلميزين اوجونا گلهني اوندا يئرلشتيرمهيين كي سونرا ناچار اولاسيز آيريليقلاري سولو دويغولارلا دولدوراسيز . چاليشمايين اؤز تلاشيزلا بير مفهومون معناسين باشقا مفهوملا گوسته ريب اونون دوشونمهيين اوولدهكيندن چتينله ده سيز ، بئله ايشلرده سؤز تاپماغين تنبليگيندن تورهنر .
|
|