|
شعر چلنگی
|
||
|
تورکجه مدرن دويغوسل وب صايفا |
بو ايل باهارينين سون گونلرينده چاغداش اولدوزو ؛ گنج شاعير( ائلناز خانيم نستوه ) آجيناجاقلي گئديشيله اوز دونياسين ده ييشدي ؛ روحو شاد ، اثرلري اولمز اولسون .
خاطيرين عزيز ساخلاماق اوچون ، بير شعرين اوخوياق :
توخونمادي سئوگي ميز
ديله ييميز, ياريمچي ليق اوره ييميز
او سحر
دئپرم يووانين باشيندا توتساق
قاپي ني آچمامالييديق
بير بارداق سو بئله 000
هئي,
داغيلدي توخودوقلاريميز
ديله ييميز
ياريمچي ليق اوره ييميز
داغيلدي سئوگي ميز
بو گون,
ال اله توتوشوركن
يالانجي دويغولارا پاي اولدوق
گل!
آياق لاريمين ايزي ايله گل.
اورايا
هئپ ايسينديغيم يئره
ياني اوره ييمه
ديله ييمه
دويغولاريما
گل!
ايسينديغيم يئره گل!
(آذربايجان يازيليم قورومو) طرفيندن موهوم خبر
سون زامانلار او تاي لا بو تاي آراسيندا ديرسك له نن ديوارلارين بيري گنج ميللتچي لريميزين چاليشماسي نتيجه سينده چؤكمه يه باشلاميشدير . آز قالا گؤز ايله قاش آراسيندا بيتن ايرين لي چيبان كيمي بير ميللتي يازي ـ پوزو ساحه سينده آييران اليفبا فرقلي لييي آذربايجانين گنج ميللتچي سي « غفور علي پور» ون آلتي آيليق اللشمه سي نتيجه سينده آرتيق آرادان قالديريلا بيلر . غفور بيين « آذربايجان يازيليم قوروم ( آييق) » ندا گؤردويو ايش نتيجه سينده لاتين قيرافيكالي يازي لار بيلگي سايار واسيطه سيله عرب اليفباسينا كؤچورولور .
بو مسئله يه علاقه دار اؤز درين سئوينجي مي بيلديره رك غفور بي علي پورون بو حاقدا ياشماغ درگيسينه گؤنده ردييي يازسيني شعر چلنگي اوخوجولارينا سوناراق علي پور جنابلارينا بو تايسيز ايشينه گؤره تبريك دئييب گله جك ايشلرينده باشاريلا ديله ييرم .
غفور بي علي پورون آچيقلاماسي :
آذربايجان ديلينده كي يازي لاري ، لاتين اليفباسيندان عرب اليفباسينا كؤچورمك اوچون تزه ليكده بير يازيليم (Software) « آذربايجان يازيليم قورومو» طرفيندن حاضيرلانيب دير . بو يازيليمين يازماسيندان مقصد دئمك ايكي اليفباني بير بيرينه ياخينلاديب كؤچورمه نين چتين ليييني آزالتماقدير .
يازيليم دان فايدالانماق اوچون گرگلي لر :
* يازيليم ويندوز 2000 و ويندوز xp و ويندوز سئروئر 2003 ايشله ديم سيستئم لرينده ايشله يير .
* ميكروسافتين word 2000 و اوندان يوخاري واريانت لاري گركلي دير .
* Net Framework2,0 ين نصب اولماسي گركلي دير .
يازيليم نئجه ايشله يير :
* يازيليم اوولجه كلمه لري اؤز ايچينده كي سؤزلويونده آختارير . بو ايش عرب منشالي سؤزلري دوز شكليده يازماق اوچون دور . يازيليمين سؤزلويونده 3500 كلمه يازيليب .
* (ه) ـ (ə) سؤزونو دوز يازماق اوچون كلمه لر آخيردان اووله پارچالانير و يئني دن ايسته ديييميز شكيلده يازيلير ، بو ايش اورتوقرافي قانون لاريني يئريتمك اوچون دور .
* سونرا سؤزلرين هاميسي كؤچورولور .
گله جك ايشلريميز :
عرب اليفاسيندان لاتينه كؤچوره ن يازيليم لاري توركيه توركجه سيندن عرب اليفاسينا كؤرچوره ن يازيليم لاري ...
تكليف ، اينتيقاد و يارديم اوچون بورايا kocuryazilimi@yahoo.com مكتوب يازا بيلر سينيز .
احمد آذرلو آذربايجانين ايتگين وورغونو دونياسين ده ييشدي
آذربايجان ادبياتينا سونسوز محبت وعلاقه بسله ين و بو يولدا دورمادان چاليشيب آناديلينده اولان فولكلورلاري توپلايان احمد آذرلو جمعه آخشامي بهمن آيي نين 27 جي گونو نئچه ايل خسته ليكدن سونرا چوخ نيسگيلي حالدا تبريز شهرينده اؤز دونياسين ده ييشدي .
آذرلو 1305 جي ايل تبريزده آنادان اولوب 9 كيلاسادك درس اوخويوب ، ياشاييشين قارا و آجي كولگه سي اونو آرتيق تحصيل گونشين دويماقدان محروم ائديب . او گونده ليك احتياجلارين آرادان قالديرماق ايچون نفت شركتينده ايشچي اولوب و اوزون مودت چاليشاندان سونرا تقاعد مقامينا چاتيب . آذرلو حياتيندا عائيله قورما ايمكاني تاپمادان عؤمرونون سونونا ده ك يالقيز ياشاييب و ائولادلاري توپلاديغي فولكلور كيتابلاري ايله يازديغي باياتيلار اولوب . او 10000 دن آرتيق باياتي ، 12000 دن آرتيق آتالار سؤزو اللي ايل عرضينده كندلردن ، باكي دان . توركيه دن توپلاييب و آشاغيدا آد آپارديغيميز كيتابلاري چاپ اولوب :
1 ـ دؤرد دفتر تبريزدن ( آتالار سؤزو ) باكي دا چاپ اولوب
2 ـ حكمتلر و مثللر . باكي دا چاپ اولوب
3 ـ سارا و اليف باء ( اوشاق اوچون كيچيك حيكايه ) باكي دا چاپ اولوب
4 ـ تاپماجالار ( بو ياخينلاردا تبريز اختر نشرياتي طرفيندن چاپ اولاجاق )
رحمتيلك آذرلو شاعير اولماسايدي دا ، باياتي و نثر يازماغا چوخ ماراق گؤستريب و بوللو باياتيلار يازيب كه اونلاردا آنا ديلينه و وطنه عايد سؤزلر اوخوجونو اؤزونه چكير . حؤرمتلي يازيچي ، شاعير و ژورناليست دوستوم سيامك حسنعلي زاده « ارگين » جنابلاري بويوروقلارينا گوره ؛ آذرلوعؤمرونون سون ساعاتلاريندا دئييرميش « مني خسته ليك يوخ كيمسه سيزليكله تكليك اؤلودره جك» .
احمد آذرلو اؤز آنا ديلي يولوندا عؤمور بويو چاليشسادا اؤز وطنيده بير قريب كيمي ياشاييب و دونيادان كؤچدو. يازيقلار اولسون بوگون اؤلكه ميزده آذرلو كيمي سايسيز آذربايجان وورغونلاريميز ايتگين و سس سيزـ سميرسيز ياشيب و خبريمز اولمادان آغير شراييطده عؤمورسورورلر.هاچان بو دوروم ده ييشه جك بيلمه ييريك بو سؤزلري آذرلودان نئچه باياتي لا سونا چاتيريرام . روحو شاد يولو گئدرلي اولسون .
من عاشيم سؤز قالا ائل سؤزوندن سؤز قالا
قويما سؤنسوز بو اوجاق دورما گتير سؤز قالا
عزيزي يم سؤز قالار ائل سؤزوندن سؤز قالار
كؤچه ريك بيز دونيادان آد قالماسا ، سؤز قالار
عزيزي يم وار منده ، اوره ك سؤزو وار منده
ائيلن ، غمي ـ شادليغي ، نه ايسته سن وار منده
××××
اسفند آيي نين ايكسي فوريه نين 21 جي گونو دونيا آنا ديلي گونو بوتون آنا ديللرين وورغونجاسينا سئونلره قوتلو اولسون .
دونيا چاغداش فيلسوفلاريندان اولان ويتگنشتاين دئيير : « منيم ديليم دونيامدير و دونيام ديليم دير »
بئله سؤزلره ياناشي ايران اؤلكه سينده 35 ميليون اينساني اؤز آنا ديللرينده تحصيل آلماغي ياساق ائده نلره يازيقلار اولسون . آرزي ائديريرك كؤتله برابرليگي ، تمدنلر دانيشيغي ، عدالت پايي و ... شوعارلاري وئرنلر اؤزلرينه گليب و بير اولو مللتي اؤز طبيعي و دونيا سويه سينده تانينميش حاقلارندان اوزاقدا ساخلاماقي اينسانليق اوصوللاريندان اوزاق بيليب و اؤز غرضيلي ايشلريندن ال گؤتورسونلر .
فرزانه لر اؤلمز :
ایللر بویو دردلره قاتلاشیب سارسیلماز بیر ایناملا ایفتیخارلی عؤمور سوروب . یاساقلانمیش آنا دیلینین اینکیشافی و ائلینین فولکلورون آراشدیریب مکتوبلاشدیران ، ائل فرزانه سی آدی له آدلانان اؤلمز محمد علی قوسی بو گون بهمن آی نین 18 جی گونو ساعت 10 دا آذربایجانین بوللو شاعیر ، یازیچی ، سیاسی و صنعتکارلا ادبیات هوسکارینین درین اوزونتولریله تبریز " وادی رحمت " قبریستانین هنرمندلر بؤلومونده توپراغا تاپشیریلیب و ائله بوگون ساعت 1530دن ، 1730 قده ر طوبی مسجیدینده سایسیز آذربایجانیلار شرکتیله یاس تورنی کئچیریلدی . بو گون تبریز تورپاغی اؤز بالاسین باغرینا باسدا اونون یولو ، فیکیری و دوشونجه لری بیزیم قارشیمیزدا دوروب و فرزانه لر اؤلمز دییه بیزی هارایلاییر . دوکتور فرزانه اؤز یوردوندان قیراقدا یاشاسایدی دا ، ائلینین ائلچیسی کیمی بیر چوخ یئرلرده خالقینین ادبیاتی نی ، کولتورونو ، دیلی نی و سؤزونو باشقالارینا چاتدیریب و بیر چوخ لارینا اولگو اولموشدور . فرزانه ایتگیسین بیر ائل جه دوشونن ایتگی سانیب درین حوزنله اونو سئوه ن و ادبیاتیمیزا جان یاندیرانلارا باش ساغلیغی گوندریب ائلیمیز ، دیلیمیز و یوردوموز ساغ اولسون دییه . آذربایجانین چیرپینان اوره یی تبریز قوینوندا دوغولان اوچ اولو شخصیتین سؤزلرین ، فرزانه حاقیندا آشاغیدا اوخویورسوز . جانیز ساغ ، باشیز اوجا اولسون .
فرزانه سونسوزلارا قاتیلدی آیاغا قالخیب یولا دوشوروک !
بویوک اوستادیمیز ، باشدان باشا متانت و ادب اولان او قیزیل اوزلو قوجا ، آذربایجانیمیزین ایکی اینقلابی نین بالاسی ، آنا دیلینین آیاغیندا دایانماغین و دردلی آنالاریمیزین ادبیندن قاینایان او اوسطوره ، یئرلی ادبه بئل باغلامیش گوزل دانیشان آغیللی او نبی ، آذربایجانیمیزین تورکجه دیلی نین قیفیلی نی آچان ، او ستار ، شیخ محمد ، تقی رفعت و سید جعفریمیزین یولونو توتان ، او فرزانه لردن فرزانه راق اولان فرزانه میز ، او یوخسوللوغون باغریندان بیته ن ، آنا دیلیمیزین تاجینی باشیمیزا قویان ، سونسوزلوغا و سونسوزلارا قاتیلدی .
بو ماتم بیر میلتین قلبینه چؤکموش . آذربایجانین هر یئرینده ، دونیانین هر طرفینده اولان آذربایجانلیلار یاسلی قالمیش. قلمی نی اؤز قانینا ووروب یازدی . زوربالارین زور ظولمونه قارشی اییلمه ین آمما کوچه بازار اوشاق و آنا دیلی قارشینسیندا اللری سینه سی اوسته دوران .
غلبه اویاندیران متواضع بیر کیشی ، سون سوز سخاوتی اولان بیرعالیم ، بهرنگی ، ساعدی و منیم اون لار آنا دیلیمیزه ماتم قالمیش اوشاقلارین اوستادی . بؤیوک قارداش کی آذربایجان ، آدینین کولگه سینه فخر ائدیر .
اوستاد فرزانه بیر دیلین هم آتا و هم آناسی ، هر ایکیسی ، آدینین قارشیسیندا بش اییریک . اونون بؤیوک قلبی یانیندا قلب لریمیزی توپراغا وئریریک. اوندان گوج آلیریق . رسالتینی چیینیمیزه آلیب یولا دوشوروک .فرزانه لردن بیر ملت دوزلدیریک . چیچک اوزونو اؤپوروک .اونونلا وداع لاشمیریق ، دالیسیجا یولا دوشوروک . دوداغیمیزدا اونون آزاده لیق الیفباسی ایله . یوخسوللوق اونون بئشیگی ایدی . اؤلومونده میلت آدیندا بیر ثروتی وار ایدی . چیچک اوزونو یئنی دن اؤپوروک ، آیاغا قالخیب یولا دوشوروک .
رضا براهنی 2006 – ژانویه – 19 تورنتو
-----------------
گؤتنبورک آذربایجانیلار توپلوسونا باش ساغلیغی
آذربایجانین گؤرکملی عالیم ، ادبیات شناس و آراشدیریجیسی ، وارلیق درگی سینین قوروجو و تمل داشلاریندان ساییلان دوکتور محمد علی فرزانه نی اؤلومو هامیمیزی سارسمیش و ماتمه بوروموشدور. اونون 60 ایلدن آرتیق عؤمرو دیلیمیزین ، ادبیاتیمیزین و مدنیتیمیزین دیرچلمه سینه حصر ائدیلمیشدیر . او بوتون حیاتینی آنا دیلی و خلقینین عشقی ایله یاشامیش و اونون یولوندا هر تورلو مباریزه و چتینلیکلره گؤووس گلمیش و چوخ زامان آجی گونلر گئچیرمیشدیر .
...
دوکتور فرزانه عین زاماندا بؤیوک فولکلور، آراشدیریجی و هم ده ناشیری اولموشدور ، اونون فولکلوروموز ساحه سینده گؤردوغو ایشلر و یایینلادیغی اثرلر زنگین فولکلور خزینه میزین ابدیلشمه سینه یاردیم ائتمیش و گئنجلریمیزه بؤیوک بیر ادبی میراثا چئوریلمیشدیر .
دوکتور فرزانه فارس دیلی وادبیاتی ساحه سینده داهی اوستاد ایدی . اونون فارسجا نثری ایراندا معاصر نثریمیزین ان گؤزل و پارلاق نمونه لریندندیر . دئمه لی فرزانه ایران معاصر ادبی سیمالارینین بیرینجی سیراسیندا دورماقدادیر .
بوتون بونلارا رغمن فرزانه نین حیاتی همیشه چتینلیکلره و محرومیتلره گؤووس گلمیش – دایانمیش و بیر مستقیل اینسان کیمی قناعتله و شرفله بیر حیات یاشامیشدیر .
بوگون اونون جیسمی آرامیزدان آیریملیش و آنا توپراغیمیزا قووشماغا گون گؤزلمکده دیر ، آما اونون اوجا روحو و عزیز خاطیره سی آرامیزدان ، باشیمیزین اوستونده و اوره ک لریمیزده دیر . بیر بو بؤیوک اینسانی ، خلقینین وورغونو و مدنیتیمیزین بؤیوک کئشیکچیسی نین خاطیره سینی هر زامان قلبیمیزده یاشاتاجاغیز و آدینی دیللر ازبری ائده جه ایک ، هم ده زمانه میزین کم التفات لیغی و وفاسیزلیغی نی اؤز محبت و وفامیزلا عوض ائده جه ایک .
اونون آدی ادبیات تاریخیمیزده قیزیل مرکب له یازیلی اولاجاق و گنج لریمیزه الهام و فیض قایناغی اولاجاقدیر . من ایکی آیدان بری لوس آنجلس ده معالجه ایله مشغول اولدوغوم اوچون سیزین توتوغونوز صمیمی یاس مراسیمینده ایشتیراک ائده بیلمدیم . بیر نئچه گون سونرا ایراندا ( تهران و تبریزده ) توتولاجاق طنطنه لی یاس مراسیملرینده داهی حاضیر اولا بیلمییه جاغام ، بو وسیله ایله سیزلره و هامی آذربایجانلیلارا هارادا اولماقلاریندان آسیلی اولمایاراق باش ساغلیغی وئریر و اولو تانری دان او عزیزیمیزه رحمت و عایله سینه اوزون عؤمور و صبیر دیله ییره م . ساغ اولون
لوس آنجلس ، دوکتور جواد هئیت 2006 – یانوار 19
----------------
ائل جه بیلن ایتگیسی
گرچک آذربایجان شناسلیق علمی اساسلارینی و بینوره سی نی محکملندیرمه اوچون فداکار جاسینا عؤمرونو صرف ائدن ، خالقیمیزین غیرتلی اوغلو مرحوم اوستاد محمد علی فرزانه نین یادگار قویوب گئدیگی بدیعی و مدنی ارثی ، گله جک نسیل لره قیمتلی بیر گنجینه کیمین هدیه ائدیلمیشدی . فولکلور شناسلیق ، دیلچیلیک ، بدیعی نثر ، ادبی تنقید ، شعر وباشقا ادبی نوعلار حاققیندا اونون اوستادانه و عالمانه یازیلاری یاریم قرنه یاخین قاباقجیل یازیچی و تدقیقاتچی نسلین یتیشدیریلمسینده جدی تاثیر بوراخمیشدی او مرحوم ، پهلوی رژیمینین قانلی قادالی ایللرینده وطنی و خالقی سئومگی حاکم رژیمینین هده قورخولارینا اعتنا ائدمه مه گی ، علمی ویجدان صاحب اولماغی و بوتون استعداد و باجاریغی باشی اوجا ومظلوم آذربایجان خالقینین سعادتی اوچون صرف ائدمگی ، او زامان یئتیشن شاعیرلر و یازیچیلارا اؤیرتمیشدی . گنج نسلیمیز اونون مدنی بدیعی ارثی نی قورویوب ساخلایاجاقدیر .محمد علی فرزانه نین ایتگیسی بیر ائل جه بیلن ایتگیسی دیر .بو ایتگینین حزن و غمینده بیری _ بیریمیزه باش ساغلیغی وئرریک و دوزوم آرزولاییریق . الله اونا رحمت ائله سین یولو داواملی اولسون . قبری نور ایله دولسون .
دکتر ح . م . صدیق – تبریز 16/11/84
حؤرمتلی لاله خانیم جوانشیر قوجامان فولکلورچوموز رحمتلیک دوقتور محمدعلی فرزانه اوچون اوز وب صایفاسیندا اؤره ک سؤزلرین یازمیشدی کی اونو آشاغیدا اوخویورسوز .
" سنده کؤچدون . آنسیزین و غریب . ذهتابی کؤچنده آغلایا بیلمه میشدیم . ساده جه اوزون بیر گئجه نین خلوتینده سوسموشدوم . سنه ده آغلایا بیلمه دیم . کیتابلارینین اوستونده کی رسمیندن گولومسه ییردین هله ده و باغیشلایا بیلیردین ایتیردیییمیزی آنلاریمیزی .
اینترنت صیفه لرینی آراییرام . اونلار سوسوبلار ، سوسموشلار . سن هارالی ییدن ؟ م . آزاد و نه بیلیم کیم ، کیم دونیاسینی ده ییشمیش . بس سن ، بس بیزیم بؤیوکلریمیز ؟ سنی آراییرام . اونلار سندن یازمادیلار آتام . ساده جه آذربایجان سنی سؤیله دی . سنسیز قالدی ."
*****************
. هنوفصل نو آدلی بلیم یورد طلبه لرین الکترونیک یایینی آشاغیداکی اوخویاجاقینیز سوزلری آذربایجانیمیزین ایکی اولو اینسانلارینین اؤلومونه گؤره اوز وب صایفالاریندا یاییمیشلار . ال _ قوللاری وار اولسون .
چند هفتهای از فقدان آتشی نگذشته بود که خبر درگذشت مرادعلی قریشی (قافلانتی) شاعر توانای آذربایجان، جامعه ادبی آذربایجان و ایران را داغدار کرد. او که از شعرای برجسته انجمن ادبی ساهر نیز بود در گورستان یافتآباد تهران توسط دوستان شاعر و نویسندهاش به خاک سپرده شد. این در حالی بود که دوستان قافلانتی از ماهها قبل در تدارک مراسم بزرگداشت برای وی بودند. اما افسوس که اجل مهلتی نداد. علاوه بر بسیاری از سایتها و وبلاگها ، روزنامه همشهری نیز در ستون صفحه آخر خود خبر درگذشت وی را منتشر کرد.
در حالیکه بسیاری از شعرا و نویسندگان آذربایجان در حال آماده شدن برای مراسم بزرگداشت قافلانتی بودند ضایعهی بزرگ درگذشت دکتر محمدعلی فرزانه استاد برجستهی زبان و ادبیات آذربایجان در سوئد ، داغ سوگ قافلانتی را دوچندان نمود. محمدعلی فرزانه در روزهای سخت خفقان در رژیم ستمشاهی با انتشار "دستور زبان آذربایجانی" ، کمک شایانی به حفظ و گسترش فرهنگ و زبان آذربایجان نمود. درگذشت او نیز در سایتهای خبری و روزنامهها منتشر شد و تصمیم گرفته شد تا جنازهاش برای دفن به مقبرهالشعرای تبریز منتقل گردد.
|