دوقتور فرزانه اؤز دونیاسین دییشدی

دوقتور محمد علي فرزانه اؤز دونياسين ده ييشدي

 

بير ايناما باغلي اولان عؤمرونون باشاـ باشين اؤز ديلي و خالقينا حصرائدن ، حياتين چتينليكلري قارشيسيندا جسارتله دايانيب سارسيلمايان وزندگانليغينين دولانباج يوللاريندا ياشاييشا درين دوشونجه ايله باخان ائل فرزانه سينين 80 ايلليگين ، تبريز شهرينده دوقتور مبين آدينا تيكيلن سالوندا عزيزلمه قورولتايين و ياخيندان اوستادلا گؤروشوموزون خاطيره لرين هله ياديميزدان چيخارماميشديق كي بير قارا خبر, بيزي درين اوزونتو ايله حوزنلنديردي .

1377 جي ايلدن اوره ك خسته ليينه گؤره سوئد اؤلكه سينين گوتنبرك شهرينده معالجه و مداوا آلتيندا ياشايان آذربايجان مدنيت اوجاغي چاغداش آذربايجان ادبياتي ني بيرينجي درجه لي عاليملريندن ، آذربايجان تانينميش سيمالاريندان و وارليق درگيسي نين قوروجو و يازيچي هيئاتيندن  اولان ائليميزين قوجامان فولكلورچوسو وآذربايجان شفاهي و مكتوب ادبياتين تانيديرماقدا 30 جيلددن آرتيق  كيتاب و يوزلر علمي مقاله لرين يازيچيسي دوقتور محمد علي فرزانه 1384 جي ايلين دي آينين 26 جي گونو گوتنبرك شهرينين اوره ك خسته خاناسيندا دونياسين ده ييشدي . آذربايجان ديلينين يوكسه ليشنيه خيدمت ائدن ، قارانليق دؤنمه ده باش قالديران سهندي تانيتديران فرزانه ؛ عؤمرون اؤز ميللتينه حصر ائديب و گنج آصلان كيمي فارس شوونيزمينين قارشيدان دايانميشدير . اونون قبيري تورپاق دا يوخ آچيق فيكير و دوشونجه لي اينسانلارين قلبينده اولاجاق .

 بوگون اوستاد فرزانه آراميزدا اولماسادا اونون يولو و اولو هدفي بيزيم قارشيميزدادير و بو سؤزه امين اولاق كي بو اؤلكه ده نه  فرزانه لر اؤلن ديلر و نه فرزانه‌ لر قورتولان .

اوستادين وصيتي اساسيندا اونون جنازه سي تبريز مقبره الشعرا سيندا تورپاغا تاپشيريلاجاق .

« ساهر آدلي بير نغمه نين ، صمد آدلي بير نيسگيلين ، سهند آدلي بير وولكانين ، فضولونون سؤز دونياسي ، شهريارين سون غزلي . وورغون لارين ديوانه سي ، ائليميزين شيرين ديلي ، باغري يارالي تبريزين بير دانه سي، ارك ووقارلي ياشايان بير افسانه سي ، مللتيمين فرزانه سي » نين1  ياشايشينا بير قيسا باخيش 

 

ائل فرزانه سي 2

توركو بير چشمه ايسه من اونو دريا ائله ديم

بير سويوق معركه ني محشر كبرا ائله ديم

....

باخ كي تهراندا نه « فرزانه » لر اولموش واله

باخ كي تبريزده نه شاعيرلري «شيدا» ائله ديم.

                                                        (استاد شهريار)

دوقتور محمد علي فرزانه گونش ايلي 1302 جي ايلده مش اكبر آدلي بير نجيب عائله ده تبريزين چاي قيراغيندا آنادان اولدو . آتاسي يوخسول اولورسا آناسي ديليميزين بير ايتگين خزينه لرينده ن و سینه دفترلرينده ن اولاراق اوغلو محمد علي نين عاليم ليگينه تمل قويانلاريندان اولموشدور .

فرزانه يئددي ياشيندا تبريز « دارالتربيه » سينده درس آلماغا باشلاييب اؤيره نمه يين شيرين دادي و آناسينين ناهاردان سونراكي اؤزل كلاسلاري اونون رغبتين اؤيره نيشه داها آرتيرير . اؤزو دئيير : « آنا ديليميزين سؤز خزينه سي و ملي وارليغيميزين هاميدان پارلاق و صاف آيناسي اولان خالق ادبياتيميزين گئنيش و رنگارنگ دونياسيله تانيشليغيم آناملا اولموشدور . آنام منه تكجه دوغما ديليميزي اؤيرتمكده يوخ ،‌ بلكه بير آز بويا ـ باشا چاتينجا و ايستيني سويوغا قاتينجا ، ‌ديليميزين سؤز خزينه سينه يول تاپماقدا ايلك معليميم اولموشدور . »  بئله ليكله او گؤزون آچاندان آنا ديلنين ده آناسيندان اؤيره نمك له زمانين كيلاسلاريندا بو ديلين تاپدالانماسين دويور و اونون مظلوم اولماسين باشا دوشور .

يوخسولوق ايچينده ياشايان فرزانه گوندوزلر درس اوخوماغا ايمكان تاپماسادا رضا شاهين قارا ايستيبدادي زامانيندا گئجه كيلاسلاريندا اورتا مكتبي قورتاريب و 18 ياشيندا تبريزده عالي دانشسرا ني باشا وئريب و بير اؤيره تمن كيمي ايشه باشلايير . اونون معليم ليك له ياناشي تربيت كيتابخاناسيندا ايشله مه يي سبب اولور بير داها ديل و ادبياتينا ايسته يي آرتيب و ساده چاليشماغا باشلاييب و ياواش ياواش تبريزده طبع اولان گونده ليك لره يازيلار وئرسين . اونون ايلك يازي لاريندان 1325 ده تبريز ده چيخان آذربايجان ژورناليندا صابير حاقيندا كي مقاله سي دي كي بوگونه قدر اؤزلويونده عاليمانه بير مقاله دير .

اوستاد فرزانه نين اوگونكي ادبي ايشلرين تورك ديلينين دانيلماز دوشمني اولان رضاخان رژيمي بير سياسي ايش كيمي فرض ائديب و او 1329 دا سوجسوز اولاراق  ياخالانيب و نئچه ايل دوستاقدا قالاندان سونرا سربست بوراخيلير . محمدعلي نين اوره يي      ايسته مدن بوللو چتين ليك لره قاتلاشاراق 1332 جي ايل تهرانا كؤچور. سايسيز چتين ليك لر چكنده سونرا رژيمين سانسور آلتيندا 1342 ده آلقيشا لايق جسارتله تهراندا « باياتيلار » كيتابين چاپا وئرير .ايكي ايل سونرا « مباني دستور زبان آذربايجاني » كيتابي دا باسيليب ياييلير دولت مامورلاري اوستادي گيلي ـ گيلي آختاريب كيتابين يايلماسين ياساق ائدرك اونا بوللو تهمتلر وورورلار . مباني دستور زبان آذربايجاني شاهين ياراتديغي قارا قورخولو گونلرده آذربايجان ديل و ادبياتي نين يوكسه ليشينده چوخ ماراقلي و گؤركملي بير ايش كيمي اولموشدور . يورولماز فرزانه « جليل محمد قلي زاده » نين بير سيرا اثرلرين فارسجايا چئويرميش.« هوپ ، هوپ نامه ني » نشر ائتميش . ايراندا بيرينجي اولاراق   « د ده قورقود» كيتابين چاپا وئرير .

اوستاد اينقلابدان قاباق و سونرا م.ع قوسي ـ م. ع . روشن ـ م.ع . ياشار ـ م.ع. فرزانه ـ كيمي امضالارلا مطبوعاتدا چيخيش ائتميش و بو گونه قدر يوزلر علمي ، آكادميك مقاله لري دونيا اؤزه رينده چيخان توركجه ژورناللاردا ماراقلا باسيلميشدير . اونون مقاله لرينين اساس موضوعلارني فولكلور احتوا ائدير . او يازير: « بير خلقي دريندن تانيماق و اونون مادي ـ معنوي وارليغين اؤيرنمك اوچون هر شئيدن اول ، او خلقين فولكلورونو و خلق ياراديجيليغيني منيمسه‌مك و   اؤيره‌ نمك لازيمدير .

محمدعلي فرزانه 1355 جي ايل « اختر خانيم بدوستاني » له  قونوشوب و يئني حياتين باشلايير . بو ياشاييشين حاصيلي نيما و ندا اولموشدور .

فرزانه 1358 جي ايل تقاعد مقامينا چاتيب و بوللو علمي ايشلرينه گؤره 1371 جي ايل باكي دانشگاهي طرفيندن مخري دوقتورا آلير .

دوقتور فرانه نين بو گونه قدر ايشيق اوزو گؤره ن كيتابلاريندان آشاغيداكي اثرلري قيد ائتمك اولار :

1 ـ  باياتيلار ( دؤنه ـ دؤنه چاپ اولوب )

2 ـ مباني دستور زبان آذربايجاني ( 2جيلد )

3 ـ گزيده هايي از ترانه هاي روستايي فارسي

4 ـ كجايي ، دوست كجا ( ترجمه )

5 ـ چنين بوده اما چنين نخواهد بود ( ترجمه )

6 ـ گوشه اي از خاطرات و چند داستان از جليل محمدقلي زاده

7ـ شهريار و حيدربابا ـ مكتوبلار ونظيره لر

8 ـ ميرزه باقر حاجي زاده نين چاپ اولماميش خاطيره لري .

9 ـ سازيمين سؤزو بولود قارا چورلو ( سهند) جلد 3 و4

10 ـ ملانصرالدينين لطيفه لري

11 ـ واژه نامه تركي آذربايجاني به تركي

12 ـ آذربايجان ماهني لاري

13ـ آنا ديلميزو ملي وارليغيميز اوغروندا خاطيره لر .

14- آذربايجان فولكلورونون توپلانماسي ، آراشديريلماسي و نشري تاريخيندن ، فولكلور اؤرنكلري

15 ـ آذربايجان ائل ماهني لاري

16 ـ آذربايجان اوشاق فولكلورو ـ اوستادين حيات يولداشي اخترخانيم بدوستاني ايله بيرگه

17 ـ آذربايجان ائل سؤزلري ( آتالار سؤزو ) عرب ولاتين الفباسي و آچيق لامالار ايله بيرليكده

18 ـ آذربايجان ائل سؤزلري . ايكينجي جيلد ( دئييملر، دويوملار عرب و لاتين الفباسي و مجازي آنلاملارلا بيرليكده )

19 ـ آذربايجان عاشيق شعري آنتولوژوسو

20 ـ مقاله لر ـ فارسجا . چاپ اولانلار 2 جيلدده

21 ـ مقاله لر ـ توركجه . چاپ اولمايانلار 2 جيلدده

22 – سؤز اينجي لري آذربايجان كلاسيك و چاغداش شعري . ان قديم دورلردن بو گونه قدر 5 جيلدده

23 ـ ناظيم حكمتين شعرلر فارسجا ترجمه سي

24 – رسول رضانين شعرلري فارسجايا ترجمه سي

25 – تركان پارسي گو ـ فارس ديلينده شعر يازان آذربايجانلي شاعيرلرين آنتولوژوسو

26 ـ صمد بهرنگي نين آذربايجان ناغيللاري آذربايجان ديلينده ، صمدين اؤز خطي ايله

27 ـ آذربايجان ديلينين قرامري لاتين و عرب گرافيكي ايله

28 – واژه نامه آوايي ( صوتي) زبان ادبي آذربايجان با موارد و شواهد .

29ـ او بير زاماندا اوردوبادلي محمد سعيدين ان تانينميش و دئمك شاه اثري اولان « دومانلي تبريز » ين عليقلي كاتبي ايله بيرگه فارسجايا چئويريردي كي « كيهان شب جمعه » ده يايليردي آنجاق او صفحه ده باغلاندان سونرا بو روماندا ياريمچيليق قالدي.

دوقتور فرزانه نين بونلاردان باشقا يوزلر مقاله ايستر توركجه ايستر فارسجا مطبوعاتدا ياييليب و اونلار بير يئره توپلانسا 10 جيلددن آرتيق اولابيلر .

ـــــــــــــــــــــــــ

1ـ اسماعيل جميلي شعريندن مصراعلار

2 ـ رضا همراز نين اوستادا يازديغي مقاله دن فايدالانميشام

 

                                                                                                                (اوياق)

 

یئنی یئتمه شاعیر ( سانای)

بو ياخينلاردا تمیز دویغولارا مالک اولان شعر دونیاسیندا یئنی دیل آچان ، ایچ پیچیلتیلارین ترننومه گتیرن ، حؤرمتلی «فاطمه خانیم سعادت » له تانیش اولدوم. اؤز وب صایفاسینین عنوانین www.sanay.blogfa.com منه وئردیلر . او صایفادا گزر کن شعرلریندن بیرین دریب ال گزدیرندن سونرا      ( شعرچلنگی ) نده یایيماسين اویغون گوردوم . اولسون کی گله جک گونلرده سعادت خانیمدان داها دولغون شعرلر بو صایفادا یایا بیلم .

 

يول يولداشی

 

  یول گئدیرم

                غملی توزلار بورویوبدور ماشین جامین

بو دئیین گن اوزون یولدا یالقیزلاییب

                               شوشه اوسته یارالدیرام شکلینی من

                                           یول یولداشیم اولاسان سن

                      خیال قوشوم اوچوب گزیر سؤزلرینده

                       او یولداکی ایزین یوخدور گؤزلرینده

گاه تیکیلیر یورغون گؤزوم

                                  عشقیم قدر ماوی اولان سمالارا

              گاهدان گؤیده دولوغسانیب

                                             اوره ییمه وورور یارا

یالنیز سنسن

سوسله یی بن ایشیقلادان یول لاریمی .

......

آنجاق نه دن ، قورخورام کی

                                   توم یاغمورلار

                                           گیجیگیندن یاغیب آلا

                                                              سنی مندن .

قافلانتی دونیاسین ده ییشدی

پنجشنبه ، دی آیی نین ۱۵ جی گونو موباریز شاعیر

« قافلانتی» اؤز دونیاسین ده ییشدی

 

مراد علی قریشی « قافلانتی» ۱۳۱۲ جی گونش ایلی چاراویماقین ، حیدر آباد کندینده آنادان اولوب . قافلانتي اؤز حیاتیندا بوللو عذابلار چکیب ، شاهلیق رژیمی نین دؤزولمز و غیر اینسانی شرایطینده یاشاییب ، عدالت سیزلیک لری قانی لا ، جانی لا دویوب و دوغما یوردو اولان میانادان تهرانا کؤچوب و محرومیت لر جایناغیندا بیر گونده دینجلیک گورمه ییب .

او آز مودت تهراندا قالاندان سونرا اؤز قلمین ، قارانلیق و ظولمون قارشیسیندا دایاندیریب او گونلرین آغیر شرایطین قلمه آلیر . ۱۳۵۰ جی ایلرده تهراندا فعالیت ائدن « دوستلار گؤروشو » درنگینده فعال عضو کیمی چیخیش ائدیر .اسلامی اینقیلابدان سونرا تهران دا یارانان « آذربایجان یازیچی و شاعیرلر جمعیتی » نین قوروجولاریندان اولور.

شاعیرین شخصیت ینده ؛ صنعتینده بارز شکیلده گؤزه چارپان جسورلوق ، مومارزلیک ، دونمزلیک کیمی غرور حس لرینین قایناغی محض یاشاییشی اولوبدور . آجیناجاقلی حیاتی اوندا رومانتیک خیاللارین باش قالدیرماسینا یول آچیبدیر .

قافلانتی شعرینده گئرچک حیاتدان یارانمیش بدیعی صورتلره ماراق گؤستریب ، اویدورما و ساختا مضمونلاردان قاچیر . شاعیر اوتوز بئش ایله یاخین دیر کی شعرله یاشاییب و یاراتدیغی اثرلر ، آذربایجانین چوخلو درگی لرینده یاییلیب و اونون شعرلرینی ائحتیوا ائدن نئچه کیتاب باسیلیب کی ( سئچیلمیش اثرلر ۱۳۵۸) و ( عؤمور آیناسی ۱۳۶۰ ) دان آد آپارماق اولار

بو گون قافلانتی نین انسانلیق عشقی له چیرپینان صنعتکار اوره گی ایشدن توشموشسه مصراعلارا چئوریلن نغمه لری ، انسانلیق خاصیت لری ، و ظولمه قارشی جسارت یارادان شعرلری دونیا دوردوقجا دوراجاق . قافلانتیدان بیر شعرایله بو سوزه سون قویورام .

 

                      حیاتدا وارام

 

قارانلیق گئجه دیر ظولمات قووشور
سانیرام داغ گلیب داغا یوووشور
ایشیلتیا ساری یول آختاریرام
اوره ییم تله سیر ، مقصده چاتسین ،
قاناد آختاریرام ، قول آختاریرام

آنا تورپاغیمی اؤپور آیاغیم ،
سیلیاندا دونوبدور دیلیم ، دوداغیم.
دویغولار ، قلبیمده قایناییر ، داشیر
یئنه ده دیزیمده قووت چوخالیر
اومودله ، خیالیم داغلاردان آشیر.

یولومدا ، مین بلا چکرکن باشیم ،
دونارکن چووغوندا کیرپی ییم ، قاشیم
کئچیرم کولکده قاردان ، شپه دن
بابام نسیمی تک ، حقی دیله ییب
اؤتورم دره دن ، داغدان ، تپه دن

تؤوشویه – تؤوشویه جیغیر سالیرام ،
آتام کوراوغلودان ایلهام آلیرام .
کولک شاللاقینی اوزومه وورور
غیرت داماریمدا قایناییر قانیم ،
ائللریم گؤزومون اؤنونده دورور.

نه دوستدان سسی چیخیر ، نه ده سیرداشدان
اوزونو دؤنده ریب قارداش ، قارداشدان
بوغازدا بوغولوب ائللرین سسی
قینیندان چیخماییر حققین قیلنجی ،
باتیر قیزیل قانا ظولمون تییه سی .

آنالار سیزلاییر ، بالاوای - دئییر ،
قارداشلار قاراسین باجیلار گئییر ،
آتالارین ، غمدن بئلی بوکولور
کیمسه ائشیتمه ییر هارایین ، هایین ،
گؤزلریندن ، قانلی یاشلار تؤکولور

گؤزلرین بره لدیب قارا قودوزلار،
آی اوربندین سالیب ، سؤنوب اولدوزلار
دان یئری سؤکولمور ، آچیلمیر سحر
قیزلار آداخلانیب ، قارا بخت اولور ،
چؤکور اوزلرینه غم توزو ، کدر

جیرانلار سیخیلیر داشین جارینا
بولبوللر حسرتدیر اؤز گولزارینا
چیچکلر سالیبدیر باشینا قارا
سئرچه لر ، آجیندان کول - کوس آختاریر،
کهلیک لر ، باشلارین قویلاییر قارا .

نیسگیل لر بیربه بیر قلبیمدن کئچیر ،
اینامیم حق یولون ، یوللاردان سئچیر.
طوفانلی دنیزده اوزمه لی یم من
اومود باغلامیشام خالقین گوجونه
دئییرم : هله لیک دؤزمه لی یم من

خالقین وورغونویام ، اونا باغلی یام ،
اورمولو ، تبریزلی ، قارا داغلی یام
منی سوسدورانماز قارانلیق ، کولک
آزاد اولمایینجا بو آنا تورپاق
دَج قالار سینه مده مین آرزی – دیلک

یولومدان آزمارام بوراندا ، چنده ،
یازیب یارادام دوغما وطنده ،
دییه رم : آی ائللر ! حیاتدا وارام
یازارام دونیادان کؤچه نه قده ر،
سیز آزاد اولماساز ، ساغالماز یارام .

 

نسیم خانیم جعفری ( گوزگو )

آذربایجاندا بیر ایجتیماعی شاعیر کیمی تانینان « آغ آتیم » و« گونش » عنوانلی شعر توپلوملارینین شاعری اولان  زنگانلی سایین هوشنگ جعفری جنابلاری بو یاخینلاردا بؤیوک قیزی نسیم خانیمین (گوزگو) آدلی شعر دفترین هدیه اولاراق منه وئردیلر .

قیسیر بولود دؤشونده /سنین آدینی یازدیم/بولودلار کیپریگیندن/سن الندین ! دییه ن  نسیم جعفری 1364 جی ایل بیر هونرمند عائیله سینده دوغولوب شعر و هنر باغچاسیندا بویا باشا چاتاراق نئچه ایل دیر صنعت عرصه سینه قدم قویوب اؤز یارادیجیلیق گوجو ایله دوشونجه لرین شعر دیلی ایله کاغاذ اوسته توکور .

م . کریمی جنابلاری گوزگو دفترینین اؤن سؤزونده یازیرلار :   « ... نسیم خانیمین شعرلرینده ، چاغداش قادین شاعیرلریمیزین – نیگار خانیمین ، سحر خانیمین – شعرلری ائتکی سی آشکارا گؤرونور .هر حالدا بونو اینانیریق کی زنگاندا یارانان تورکجه شعریمیزین بوندان داها گئنیشله نه جک و بوندان داها آرتیق خالق ایچینده یاییلاجاقدیر . بونودا آرتیرمالی یام کی گنج شاعیرلریمیز ، اؤزه للیک له خانیم شاعیرلریمیزین بو ساحه ده آددیم آتمالاری سبب اولور یئنی دوشونجه لر ، نجیب دویغولار ، گؤزه ل تعبیرلر و تصویرلر شعریمیزده اؤزونه یئر آچسین ، چوخ اوزاق دئییلدیر کی آنا دیلیمیزده یارانان گنج لرین شعرلری وطندن ائشیگه ده یول آچیب ، سرحدلری سیندیریب ، بوتون خالقلارین دردینی سؤیله مگه قادر اولسون ... »

منسه ،  نه یاخشی اولاردی نسیم خانیم اؤز شعرینده محللی و دانیش دیل سؤزلرین گتیرمکده ن چکینردی .

اونون اثرلرینین چوخو  فردی و اؤز دونیاسینا عایید دیر. ایه ر یازدیغی بیر سیرا آنلامسیز بیت لره گؤز یومساق ، شعر دونیاسیندا دانیشماغا ، یئنی ترکیبلرله تازا تصویر لر یاراماغا باجاریقلی گؤرونور . آرزیلاییرام نسیم خانیم   گله جکده داها دولغون وداها بارلی شعر یارادیب و ادب خزینه میزی بارلاندیرماقدا ایزی سیلینمز پایی اولسون . بو خانیما باشاریلار دیله یه رک ایکی شعرین اوخویوروق :

آیریلیق چارداغی !

 

آیریلیق چارداغیندا ، سنی

چاشقین بیر دالغالی خیالیمین قوملاریندا ،

جالادیردیم کؤنلومون ساحیلینه ...

سانجی لانمیش آرزیلار

گؤزومون دؤشون ساغیردی

بیر یالخی ، آری بیر خاطیره نین باغچاسیندا !

آمما بیلمه دیم ناسیل بیر قارقینلی اللرین گؤزله مگی ،

سوچسوز بیر باخیشین دؤزمه مه گی

سنی مندن

اوتدو !

سن قوتاردین منده !

من باشلاندیم سنده !

 

غزل

 

بیر گئجه تکلیک اؤنونده گلدی سس دان اویناییر

گوزگوده هر بی باخیشدا مین گؤز عیرفان اویناییر

جیرماق آتدیم گؤزلریندن بیر قیسیم پای آلماغا

گؤردوم ایلهام اورتاسیندا جان دیور اویناییر

من سخیلدیم اولدوزون شکلینده جان تاپماقلیقا

آی جالاندی ، گؤز قاماشدی ، گؤردوم هر یان اویناییر

گؤزلریمدن یاش آخار کن کیپریگیمدن شاخدی اوت

چیپ چالاندیم دالغا – دالغا منده طوفان اویناییر

منده یا هو هو دییر کن یا انالحق سؤیله دیم

گؤردوم الله  اولموشام روحومدا اینسان اویناییر

 

 

شطرنج موهره سی

 

شطرنج موهره سی                                     

 

اؤزونو دوي !

             دوروب آلين صايفاسيني اؤزون باغلا

          دهرين اسكي قورقولارين داغيت داغلا

دؤنرگلر آخارينا قوشما جاني

       دؤن كندينه آن هر آني

سياستين قوماريندا

                    اونلارسني تانيمازلار

فيكيرلرين شطرنجينين عرصه سينده

                                   اويون اوچون بير موهره سن

يوزلر بلكه مينلر كره‌ن

                        اويناديليب ديشارييا آتيلارسان

                        مطلحتلر اوزرينده ساتيلارسان

                                 اؤلموشلره قاتيلارسان

..................

             آن بير ؛ نه سن

   هر يئته‌نه بير موهره سن

                                                                 (اوياق)

 

آغاج - کولگه و ایشیق

 

آغاج

 

بوداق ـ بوداق ايستك‌لندي

آغاج اولدو گويچك‌لندي

يارپاق ـ يارپاق كوينك‌لندي؛

                               چيلپاقلانيب تؤكولمه‌سين

          بارآلتيندا بئلين اَيدي؛

                                هر يئل‌ايله بوكولمه‌سين

نه يازيق كي تالاشينا ؛

                          باش قوشمادي گوز ايله قيش

                            كيم ائتميشدي اونو قارغيش.

***

                                                         (اویاق)

 

           كؤلگه و ايشيق       

 

آغير بير سوكوتا بورونوب يول‌لار
گؤزلريم آرخامي آرايير گلير
قارالتي نئشتري صف ـ صف دوزولوب
 اولايلارتئليني دارايير گلير

اؤتورم يول‌لاري كؤلگه‌لر ايله
كؤنلومو اوخشايير ، اؤزگور  بولودلار
عؤمورلر گميرن قوردلار اولاشير
منيمله يولداشديرگوجلو اومودلار

آرخامجا سورونسه قانلي كؤلگه‌لر ،
قوْي دولسون بو ساياق عؤموردفتري .
كؤچدوكجه قارانليق دان اوزو گولور
باشلاردا پارلايير بيليك اختري .

كؤكسومده چاغلايان هوسلي اوره‌ك؛
گونشي اَمركن ايشيق دوغاجاق
گئتمه‌سه كؤلگه‌لر گؤرونمزلره
ايشيقلار اونلاري بير ـ بير بوغاجاق

                                                                       

                                                                     (اوياق)

باخ ! منده کویلو قیز اولموشام

 

بو ياخينلاردا ( باخ ! منده كؤيلو قيز اولموشام ) 1362‌جي گونش ايلي تبريز‌ده دوغولان« ائلناز خانيم اسلام وند »‌دين شعر توپلوسو كيتابي اليمه چاتدي بو احساسلي شاعيره خانيملا هئچ تانيشليغيم اولمادان يازديغي سربست شعرلردن بوللو فايدالانديم . ( آچ گؤزلريني / هه ! / منم / بو شه‌هرين وحشي مارالي / ايسته‌رسن توفنگ اول ، / ايسته‌ر‌سن قورشون / من سورونه‌جه‌يم / يورغون ـ يورغون ) دييه‌ن بو دويغولو شاعيره‌دن  بير ده‌يرلي شعر سيزلره سونورام .

 

...

باخ !

من‌ده كؤيلو قيز اولموشام

تنديرلر ده‌بيشيريرم اؤزومو

هر گون ،

اوره‌ييمين زميسينه گيرنده

سارالان آرزيلاريمي دَرنده

سنسيزلييي اوراقلاييرام

سونرا گؤزلريمين آرخيندا يويورام اللريمي

اؤوسه‌له‌ييرم ايچه‌ريمي

بلكه ياساقليغيمي يئللر آپارا

باخ !

من‌ده كؤيلو قيز اولموشام

حسرت يوللارينا سريلن خالچالاري

اؤزوم توخوموشام اينان

ايلمك سالان بارماقلاريما باخ !

اوره‌ييمين اودوندان تؤره‌نميش

آل ياناقلاريما باخ

باخ !

من‌ده كؤيلو قيز اولموشام

تنديرلرده بيشيريرم اؤزومو.

ــــــــــــــــــــــ

كؤيلو : كندلي